ADB BU.5 Belgische Studiospot Vloerlamp | Jaren 60 Toneellamp op Ertel-Werk Bundeswehr Veldstatief

Een Belgische ADB studiospot uit de jaren 60, hier gecombineerd met een Duits legerveldstatief van Ertel-Werk, een van de oudste precisie-instrumentenmakers van München. Twee heel verschillende ambachtstradities, toneelverlichting en militaire optiek, samengebracht in één verstelbare vloerlamp.

In het kort

Het verhaal

Adrien De Backer richtte ADB in 1920 op in België en gaf het bedrijf zijn eigen initialen als naam. Het begon ver van het toneel, met de productie van reostaten, elektrische weerstanden om stroom in laboratoriumapparatuur te regelen, voordat diezelfde techniek zijn echte roeping vond in het theater. ADB bouwde de eerste lichtdimmer voor het stadstheater van Mechelen, een installatie die naar verluidt meer dan veertig jaar betrouwbaar dienst deed, en het bedrijf groeide van daaruit uit tot een van de meest gerespecteerde namen in Europese theater-, televisie- en studioverlichting. Het bleef een familiebedrijf tot 1987, toen Siemens het overnam, en het merk bestaat vandaag voort als onderdeel van de Clay Paky-groep, met ADB-verlichting die nog altijd te vinden is in enkele van de meest prestigieuze theaters ter wereld.

Deze BU.5 komt uit de jaren 60, een decennium waarin ADB-armaturen alledaagse uitrusting waren op Belgische podia, in televisiestudio's en op filmsets. De hamerslag grijze lak is volledig origineel, eerlijk versleten door decennia van echt werk in plaats van gepolijst tot een valse glans, en de originele bundelinstelknop functioneert nog precies zoals op de set, waarmee het licht verschuift van een strakke spot naar een zachte, brede flood.

Het statief vertelt zijn eigen, heel ander verhaal. Het werd gebouwd door Ertel-Werk, een Münchens bedrijf waarvan de geschiedenis teruggaat tot 1802 en de precisiewerkplaats van Georg von Reichenbach, later voortgezet onder de naam van Traugott Ertel. Ruim meer dan een eeuw bouwde Ertel-Werk enkele van de fijnste astronomische en landmeetkundige instrumenten die in Duitsland werden gemaakt, werk nauwkeurig genoeg dat het bedrijf tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ingeschakeld om onderdelen voor de Enigma-cijfermachine te vervaardigen, voordat de fabriek volledig overschakelde op oorlogsproductie. Dit specifieke statief, een inklapbaar houten veldstatief uitgegeven aan de Duitse Bundeswehr, weerspiegelt diezelfde traditie van nauwkeurige, doelgerichte techniek, alleen nu toegepast op het dragen van optische apparatuur naar open terrein in plaats van de werkbank. Het combineren met een Belgische toneellamp was nooit de bedoeling van een van beide fabrikanten, maar de verhoudingen passen beter bij elkaar dan die uiteenlopende geschiedenis zou doen vermoeden.

De spot zelf is volledig herbedraad voor veilig gebruik in huis of studio, voorzien van een E27-fitting, een schakelaar, een EU-stekker en circa 3 meter kabel, zodat elke standaard LED- of gloeilamp past, de lamp op de foto is inbegrepen. De barndoors bij dit object zijn een latere, niet-originele toevoeging, gekozen om de look en functie compleet te maken, en ze zijn eenvoudig te verwijderen als je de strakkere lijnen van de spot alleen verkiest.

Geschikt voor verzamelaars van theater- en filmverlichtingsgeschiedenis, interieurontwerpers op zoek naar een gedurfd, volledig verstelbaar statement piece, en iedereen die een loft, studio, winkelruimte of woonkamer inricht met echte podiumaanwezigheid en een gedegen mechanische geschiedenis erachter.